BAYBURT EVLERi

 Bayburt Evleri; çok zengin unsurlara sahip, yaşatılması, tanıtılması ve gelecek nesillere aktarılması gereken önemli kültürel özelliklere sahiptir.

İlimizin kültürel ve tarihi dokusunu gelecek nesillere de aktarmak, İlimize sosyal, kültürel ve ekonomik yönden katkılar sağlayacağı düşüncesiyle Valiliğimiz Örnek Bayburt Evinin otantik yapısına uygun bir proje geliştirmiştir. Bu maksatla Karayolları bahçesinden arsa alınmış ve Bayburt Evi inşaatına başlanmıştır.

Bayburt Evi geleneksel Bayburt Evleri mimarisine ve yapı malzemelerine dayalı olarak 3 katlı karkas bina olarak çatısı örtülmüş kaba inşaatı bitirilmiştir.

Bayburt Evleri; oda, ev, avlu, sofa gibi bölümlerden meydana gelmektedir. Dam diye tabir edilen ahır ve samanlık bölümü olan “Merek" evin tamamlayıcı unsurlarından biridir. Binanın alt iki katı taştan, üst katı ise ahşap ve çamurun karışımı olan harpuştadan ibarettir. Yapı malzemesinin temel unsurunu oluşturan taş, Bayburt’tan çıkarılmaktadır. Bayburt Taşı yapı ve estetiğini Bayburt’lu ustalardan almaktadır. Bu taş Bayburt Evi Projesi çerçevesinde daha çok tanıtılmış, ekonomik değere kavuşturulmuştur.

Bayburt evi bütün bölümlerinin yanı sora terek, kurun, teci, kehriz, caş taşı, ambar, yüklük, ocak, kahvelik, keyveni direği, fort bacası, hepen, güvercin bacası, kırman gibi bölümleri di ihtiva edecektir.
 

KIYAFETLER

ERKEK KIYAFETLERI

Başta : Eskiden başlarına “KEÇE KÜLAH , FES EBANİYE” adı verilen bir başlık örten Bayburtlu erkekler daha sonra Cumhuriyetle beraber bu özelliklerini bırakmışlardır . Bugün halk oyunlarında yer alan gençler başları açık olarak oyunlarını sergilerler .

Gövdede : İçte köynek , üzerinde özel olarak yaptırılmış içlik giyilirdi. İçliğin üzerinde kapaklı “GEZEKİ” (Çuha) bulunurdu . Bu kıyafetin üç cebi vardır , göğüs hizasında bir , altta yanda iki olmak üzere . Gezeki’yi bilhassa ekonomik durumu iyi olanlar giyerlerdi. Gezek’in düğmeleri süslü , kol ağızları ayrıca kaytanlı olurdu . Gençler bellerine Keşmir ve Trablus kuşak bağlarlardı . (Bu kuşaklar , geldiği yörelerin adıyla anılır ancak Bayburt’ta dokunurdu . ) Kuşağın üzerinden ayrıca bir kemer bağlanırdı . Bu da kuşak gibi koyun yününden dokunurdu . Yaşlılar horasan ve lahuri kuşak bağlar , üzerine silahlık takarlardı . Bu silahlık deriden yapılırdı .

Bayburt erkekleri gençlik çağlarında “GÜNGÖRMEZ” tabir edilen , yanlarında kaytanlı ön ve arkası bir olan ağlı parçaları topuğa kadar uzanan bir elbise giyerlerdi .Güngörmez’in bir kısmı uçkurlu ve kaytansız olduğundan buna “ŞALVAR” da denirdi . Ayrıca Zıvga denilen topuktan dize kadar üç veya dört körüklü , boğumlu giyimler çok makbuldü . Bunların paçaları üç veya dört parmak kalınlığında kaytandan işlemeli olurdu .

Ayakta : Yünden örülmüş çorap giyen Bayburtlu erkekler , çarık hasıl , çapula ve yemeni gibi kösele ve deriden yapılmış ayakkabı giyerlerdi.

KADIN GİYSİSİ

Başta : Eski Bayburtlu kadınlar başlarına “TEPELİK” takarlardı . Özellikle maddi durumu yerinde olan ailelerde bu tepelikler altınlarla süslenirdi . Yine kadınlar , başlarına çevresi “ÇIRNAKÇA” tabir edilen oyalı pullu bir yazma diğer adıyla çit örterlerdi . Bunlar muhtelif renklerde olurdu .

Gövdede : İçte köynek , onun üzerine işlik ve üç etek veya bindallı , alta şalvar giyerlerdi . Üç eteğin üzerine hırkaya benzer koyun yününden örme “DELME” diye tabir edilen bir giysi giyerlerdi . Üç etek elbisenin yakası açık olduğunda göğsü ve iç çamaşırı örtmek için bir önlük giyilirdi . Kumaştan yapılan bu önlük boyundan bağlanarak , delmenin altından göğüs üzerine kadar inerdi . Üç etek üzerine uç kısmı arkaya sarkık , üçgen teşkil eden , elde dokunmuş bir kuşak sarılırdı . Bu horasan kuşağı Keşmir veya Lahuri şalı olurdu . Ayrıca üç etek üzerine peştamal de bağlanırdı

Ayakta : Kadınlar ayaklarına çarık giyerlerdi . Ekonomik durumu iyi olanlar “KALLOŞ POTİN” giyerlerdi.