ÇORUH’UN DOĞDUĞU YERDE RAFTİNG

            Yemyeşil vadide yol alan Çoruh Nehrinin Mavi sularında hiç rafting yapmayı hiç düşündünüz mü?  Eminim düşünmemişsinizdir. Düşünseydiniz gerçekleştirirdiniz.

  Çoruh Nehri dünyanın   hızlı akan ikinci nehridir. Bayburt; Çoruh’un  doğduğu yerdir. Çoruh  eşittir Bayburt, Bayburt eşittir Çoruh’tur. İsimlerin bu kadar özdeşleştiği bir şehrimizi daha tarih yazmamıştır. Bayburt’ta şiirler, öyküler, destanlar çoruh’u konu alır.  Bayburtlu çocuklar ilk yürümeyi;  oyun oynamayı, balık tutmayı, kumdan evler yaparak mimariyi   Çoruh kıyılarında öğrenir.  

Bazı iller  Çoruh ismini şehirlerinin ismiyle özdeşleştiriyorlar. Bu konuda  insanları  daha dikkatli davranmaya davet ediyoruz. Çoruh Nehri doğduğu ile ait olmuyor da, nasıl içerisinden geçen ile ait olabiliyor. Çoruh hepimizin ortak değeri deseniz hadi uygun düşer diyelim. Ama kabullenme durumunu Bayburtlular olarak kabul etmemiz asla mümkün değildir. Bunu da yeri gelmişken hatırlatalım.

Çoruh Nehri; Mescit Dağı’ndan akan irili ufaklı derelerin oluşturduğu Çermeli ve Kurt çayları birleşerek Bayburt merkeze bağlı Masat köyünde Masat Çayı’nı oluşturur. Masat Çayı da Maden köyünde Kop çayı  ile birleşir. Daha sonra Kopuz çayı il birleşen Masat Çayı  Bayburt’tan itibaren Çoruh Nehri adını alır.

Bayburt merkezinden itibaren Çayırköprü, Adabaşı, Çayırözü, Balıklaya çayından sonra  Aslandede Çayı da karışarak kuzeye, sonra da bir yay çizerek tam doğuya doğru akmaya başlar. Çoruh Havzası’nın en görkemli yerlerinden birisi Kopuz çayı üzerinde bulunan Sırakayalar Şelalesi ve Göloba Krater Gölüdür.  Çoruh nehri, kendisine katılan soğuk, berrak dere ve çaylarla  Aslandede köyünden itibaren artık büyük bir su kitlesidir. Toplam uzunluğu 376 km olan Çoruh Nehrinin debisi, Mayıs ayında (569/529 m3/sn.) zirveye çıkar. Yıl boyunca en düşük debisi ise 53.09 m3/sn.’dir. Çoruh Nehri %5  eğimiyle dünya’nın en hızlı akan nehirlerinden birisidir.  

Dünyanın en iyi 10 nehrinden birisi olan Çoruh Nehri, tarihi Bayburt Kalesinin yanından devam ederek yer yer olağanüstü kanyonların arasından, verimli dar vadilerden, meyve bahçelerinden akar. Çoruh Nehri, Nisan, Mayıs aylarında  gerek Kop Dağlarında ve gerekse ilerleyen km. ‘lerde  Soğanlı Dağlarındaki karların erimesiyle doğduğu yerde büyük bir nehir potansiyeline ulaşır. Artan su debisi ve buna paralel olarak hızı nedeniyle de zaman zaman  çevresine zarar verecek hale gelir. Çoruh, Türkiye sınırları dışında da 21 km. yol aldıktan sonra Gürcistan sınırları içerisinde Karadeniz ‘e dökülür.

Nehrin ilerlediği güzergahta önemli kültür kalıntılarını görmenin yanı sıra  Çoruh vadisi boyunca boz ayı, çengel boynuzlu dağ keçisi, yaban domuzu, kurt, çakal, tilki, porsuk, sansar, su samuru, tavşan,  keklik, yaban horozu, çulluk, yaban ördeği, ardıç kuşu, güvercin gibi  çeşitli yaban hayvanı türleri de yaşamaktadır.  

Her yıl dünyanın her tarafından gelen, rafting, kano ve nehir kayağı gibi akarsu sporlarını yapan yerli ve yabancı sporcuları ağırlayan zengin flora ve faunaya sahip Çoruh nehri, doğal özelliğini koruyan ender nehirlerimizden birisidir.

Bayburt’un  Mescit Dağları'ndan doğarak toplam 397 kilometre kat ettikten sonra Gürcistan sınırları içerisinde Karadeniz'e dökülen Çoruh nehri aynı zamanda dünyanın en hızlı akan nehirlerinden birisi olduğunu söylemiştim. Çoruh Nehrinin bu özelliği  kano, rafting sporcularının ilgisini çekerek Çoruh Havzasının su sporları alanında cazibe merkezi olmasını sağlamıştır. 

            Çoruh Nehrinde  Rafting; Bayburt'tan başlayıp İspir ve Yusufeli'ni takip ederek Artvin'e kadar yaklaşık 260 km. uzunluğundaki  4 farklı etapta yapılmaktadır.

I. ETAP :  Bayburt-İspir: 0-106 km

Bayburt merkezden  Çoruh nehrini takip ederek Dikmetaş köyü köprüsüne gelinip ilk parkura buradan başlanılmaktadır. Dikmetaş  köprünün her iki yakasında kamp kurulabilecek yerler mevcut olup,  burası gerek buz gibi içme suyuyla ve gerekse doğal güzelliği ile kampçılara rahat edebilecekleri bir ortam sunmaktadır.  Bu yol güzergahında ikinci kamp yeri olarak Aslandede köyünü seçebilirler. Burası da kamp için uygun bir ortam sunmaktadır. Ayrıca, Aslandede etabında  her türlü ihtiyaç tedariki yapabilirler. Bayburt-İspir arasındaki parkur 2-3 zorluk derecesindedir. Bu parkur ortalama 2 - 2,5 günde alınabilmektedir.

II. ETAP :  İspir-Çamlıkaya: 106-134 km

İspir-Çamlıkaya arası 3-4-5 zorluk derecesinde bir parkurdur. 28. kilometrede Çamlıkaya'ya ayrılan yola gelmeden önce, nehrin sol yakasına kamp kurulabilir. İçecek suyu 200 m. ileride yolun sol tarafında dağlardan gelen dereden veya Çamlıkaya yol ayrımındaki beton köprüyü geçince trafonun bulunduğu yerdeki direğin sağ alt tarafındaki pınardan temin etmek mümkündür. Yiyecek imkanları Çamlıkaya'dan (yol ayrımından 4 km mesafede) sağlanabilir.

III. ETAP :  Çamlıkaya-Tekhale: 134-178 km

Çamlıkaya'dan itibaren Çoruh takip edildiğinde pirinç tarlaları, sebze ve meyve bahçeleri en çok karşılaşılan görüntüler olacaktır. 48. kilometrede Köprügören köyü geçilerek, 54. kilometrede Alanbaşı köyüne ulaşılacaktır. Kamp, Alanbaşı köyüne gelmeden sol tarafta Çoruh'a karışan derenin hemen yanına kurulabilir. Araba ile yakından takip etmek mümkündür. Bu parkurda, beton köprü geçişi sonrası zorluk derecesi 3-4-5 olup, taşlık yerlere dikkat edilmelidir.

IV. ETAP :  Tekkale-Artvin: 178-261 km

Tekkale'den parkura devam edildiğinde 6 km. sonra Yusufeli'ne ulaşılır. Yusufeli'nde konaklama ve yeme - içme imkanı mevcuttur. Altıparmak (Barhal) çayı, Çoruh'un en önemli kollarından biri olup Yusufeli yöresinde Çoruh'a karışır. Suyun debisinin daha da arttığı bu bölümde zorluk derecesi 3-4-5 dir.

Yusufeli'nden 9 km. ileride Artvin-Erzurum karayolu bağlantısında, beton köprünün arka tarafında Oltu çayı Çoruh'a karışmaktadır. Yusufeli'nden 22 km. ileride, suyun akış hızı ve debisinin yüksek olduğu aylarda Çoruh oldukça hırçınlaşır. İri ve keskin kayaların da bulunduğu parkurun 100 metrelik bu bölümüne, zorluğu belirtmek için 'King - Kong' denmektedir. Zorluk derecesi 5.9 olan bu bölümü geçmek, ancak Çoruh'un suyunun azaldığı aylarda mümkündür.

Zeytincik köyünden önce 33. kilometrede kamp kurulabilecek bir alan mevcut olup köyden alışveriş yapılabilir. 43. kilometrede dar bir kanyona girilmektedir. Yaklaşık 3 km. uzunluğundaki bu kanyonda parkur 3 - 4 zorluk derecesindedir. 57. kilometredeki Oruçlu köyünün bulunduğu yerdeki benzin istasyonunda botlar kıyıya çekilerek parkur tamamlanabilir. Benzin istasyonunda yeme, içme ve konaklama hizmeti verilmektedir. Oruçlu köyünden Artvin 20 km. uzaklıkta ve zorluk derecesi 1 - 2'dir. Bazı gruplar parkuru Artvin'e kadar uzatmaktadırlar.


Foto:    1